fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Podatek dochodowy

Czy do wspólnego przedsięwzięcia dwóch fryzjerek wystarczy jedna księga przychodów i rozchodów?

Adobe Stock
Przepisy nie dają prawa do korzystania z jednej ewidencji przez dwie osoby fizyczne prowadzące razem działalność gospodarczą. Każda z nich powinna więc we własnym zakresie ujmować przychody i koszty.

- Wraz z koleżanką prowadzę od 1 stycznia br. salon fryzjerski. Nie mamy popisanej umowy spółki, ale umowę o wspólnym przedsięwzięciu. Poza prowadzeniem tego salonu fryzjerskiego, ani ja, ani koleżanka nie prowadzimy żadnej innej działalności gospodarczej. Czy postąpiłyśmy prawidłowo zakładając jedną podatkową księgę przychodów i rozchodów? – pyta czytelniczka.

Osoby fizyczne, przedsiębiorstwa w spadku, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, wykonujące działalność gospodarczą, są obowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów albo księgi rachunkowe, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym za okres sprawozdawczy, a także uwzględniać w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacje niezbędne do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z art. 22a–22o ustawy o PIT (art. 24a ust. 1 ustawy o PIT).

Szczegóły określił minister finansów

Szczegółowe zasady prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów znajdują się w przepisach rozporządzenia ministra finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (dalej: rozporządzenie).

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia księgę należy prowadzić według wzoru ustalonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia, w sposób określony w rozdziale 2 rozporządzenia.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że czytelniczka wraz z koleżanką wspólnie prowadzą salon fryzjerski na podstawie umowy o wspólnym przedsięwzięciu.

Niestety prawodawca nie przyznał możliwości prowadzenia jednej podatkowej księgi przychodów i rozchodów przez osoby fizyczne prowadzące wspólnie działalność na podstawie umowy o wspólnym przedsięwzięciu. Obie panie (czytelniczka i jej koleżanka) powinny zatem prowadzić odrębne podatkowe księgi przychodów i rozchodów. Pogląd taki na przykładzie niepublicznego przedszkola prowadzonego na podstawie umowy o wspólnym przedsięwzięciu dwóch osób fizycznych potwierdził dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z 29 października 2008 r. (ILPB1/415-577/08-2/AA).

Czytelniczka i jej koleżanka, zakładając tylko jedną księgę przychodów i rozchodów, postąpiły więc nieprawidłowo.

Podatnicy są obowiązani założyć księgę, a w razie obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży, o której mowa w § 7 ust. 1 rozporządzenia – również tę ewidencję, na dzień 1 stycznia roku podatkowego lub na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego (§ 9 rozporządzenia).

W przedstawionym stanie faktycznym osoby prowadzące wspólne przedsięwzięcie nie założyły właściwych podatkowych ksiąg przychodów i rozchodów w terminie (założyły wspólną księgę zamiast dwóch odrębnych). Niestety przepisy nie określają jak postąpić w takiej sytuacji. Moim zdaniem, osoby te powinny jak najszybciej założyć podatkowe księgi przychodów i rozchodów (każda z tych osób odrębną księgę). W tak założonych księgach mogą ujmować jedynie zdarzenia gospodarcze zaistniałe od dnia założenia tych księg. Osoby te powinny uzgodnić założenie tych ksiąg z urzędem skarbowym, a także powinny uzgodnić z urzędem skarbowym czy dotychczas prowadzona podatkowa księga, pomimo swej wadliwości, zostanie uznana za dowód stanowiący podstawę do ustalenia wysokości przychodów i kosztów podatkowych. Wobec braku regulacji prawnej w tym zakresie należy się przy tym liczyć z różnym podejściem władz skarbowych i z tego względu konieczne wydaje się wcześniejsze ustalenie sposobu postępowania z urzędem skarbowym.

Proporcjonalnie do udziału w zysku

Osoby angażujące się we wspólne przedsięwzięcia powinny pamiętać, że w szczególny sposób ustala się u nich przychody i koszty z tego wspólnego przedsięwzięcia.

Przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (udziału) oraz, z zastrzeżeniem art. 8 ust. 1a ustawy o PIT, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe (art. 8 ust. 1 ustawy o PIT).

Z kolei art. 8 ust. 1a ustawy o PIT stanowi, że przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, lub działów specjalnych produkcji rolnej, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT, osiąganych przez podatników opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30c ustawy o PIT (tj. podatku liniowego), nie łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali.

W myśl art. 8 ust. 2 ustawy o PIT, zasady wyrażone w art. 8 ust. 1 ustawy o PIT stosuje się odpowiednio do:

1) rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów i strat;

2) ulg podatkowych związanych z prowadzoną działalnością w formie spółki niebędącej osobą prawną

Zasady te powinny znaleźć odpowiednie zastosowanie przy wpisywaniu przychodów i kosztów podatkowych do podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Wpisowi do księgi podlega bowiem jedynie udział przypadający na podatnika ze wspólnego przedsięwzięcia, a nie cały przychód czy koszt.

PRZYKŁAD:

Załóżmy, że za 2021 r. przychody salonu fryzjerskiego wyniosą 140 tys. zł, a wydatki (uznawane za koszty uzyskania przychodów) 40 tys. zł.

WARIANT I: Umowa o wspólnym przedsięwzięciu stanowi, że prawa do udziału w zysku są równe (ewentualnie nic nie stanowi w tym względzie).

W tym przypadku przychodem czytelniczki jest 50 proc. przychodów salonu fryzjerskiego (50 tys. zł), a kosztami podatkowymi 50 proc. wydatków salonu fryzjerskiego (20 tys. zł) i tylko te udziały czytelniczka wpisuje do podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Koleżanka czytelniczki w prowadzonej przez siebie podatkowej księdze przychodów i rozchodów powinna wykazać swoje udziały w przychodach (50 tys. zł) i kosztach (20 tys. zł). Udziały obu pań w zysku wyniosą w tym wariancie po 50 proc.

WARIANT II: Umowa o wspólnym przedsięwzięciu stanowi, że udział czytelniczki w zysku wynosi 60 proc., a jej koleżanki - 40 proc.

W tym przypadku przychodem czytelniczki jest 60 proc. przychodów salonu fryzjerskiego (60 tys. zł), a kosztami podatkowymi 60 proc. wydatków salonu fryzjerskiego (24 tys. zł). Koleżanka czytelniczki w prowa- dzonej przez siebie podatkowej księdze powinna wykazać swoje udziały w przychodach (40 tys. zł) i kosztach (16 tys. zł), gdyż udział koleżanki czytelniczki w zysku wynosi w tym wariancie 40 proc.

Autor jest doradcą podatkowym

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA